ข้อแตกต่างระหว่าง จิตแพทย์ VS นักจิตวิทยา VS นักจิตบำบัด
- The Oasis Team
- 3 ก.ค. 2566
- ยาว 2 นาที
อัปเดตเมื่อ 7 พ.ค.
ไขข้อข้องใจ ความแตกต่างระหว่าง จิตแพทย์ VS นักจิตวิทยา VS นักจิตบำบัด แม้จะทำหน้าที่แตกต่างกัน แต่ต้องทำงานร่วมกัน
ปัจจุบันนี้เรามักจะได้เห็นข่าวตามสื่อต่าง ๆ กับเรื่องราวของคนที่มีปัญหาทางสุขภาพจิตกันมากยิ่งขึ้น เราได้รับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคซึมเศร้า อาการนอนไม่หลับ โรคภาวะความเครียดมาจากการทำงาน หรือปัญหาต่าง ๆ ที่รุมเร้าเข้ามา ข่าวสาร และข้อมูลต่าง ๆ เหล่านี้ ทำให้เราทราบได้ว่าเรื่องสุขภาพจิตเป็นเรื่องที่สำคัญ และเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวกับเรามากยิ่งขึ้น หลายคนมีคนใกล้ตัวมีปัญหาด้านสุขภาพจิต และก็หลายคนที่มีประสบการณ์กับปัญหาทางจิตเองก็มี แต่เราหลายคนอาจจะยังคงสับสน และยังคงสงสัยอยู่ว่า ถ้าเกิดเรามีปัญหาทางจิตแล้ว เราควรจะต้องไปปรึกษาหาใคร ระหว่างจิตแพทย์ หรือนักจิตวิทยา หรือนักจิตบำบัดดี
วันนี้ทาง THE OASIS คลินิกจิตเวช ชวนมารู้จักความแตกต่างระหว่าง จิตแพทย์ VS นักจิตวิทยา VS นักจิตบำบัดกัน
จิตแพทย์ (Psychiatrist)
แน่นอนเป็นอันที่ทราบกันดีแล้วว่า แพทย์ คือผู้ที่จะมาทำการรักษาคนไข้ให้ป่วยนั้น จะต้องเป็นบุคคลที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญทางด้านการแพทย์มาโดยเฉพาะ คือจะต้องผ่านการจบการศึกษาเหมือนแพทย์ หรือหมอทั่วไป 6 ปี สำหรับผู้ที่จะมาเป็นจิตแพทย์ หรือหมอจิตเวชได้ ก็ต้องเรียนต่อแพทย์เฉพาะด้านจิตเวชต่อให้เป็นแพทย์ผู้ที่เชี่ยวชาญด้านจิต และการทำงานของสมอง คนส่วนใหญ่ยังเข้าใจว่าจิตแพทย์ หรือหมอจิตเวชจะรักษาพฤติกรรมทางด้านจิตใจเท่านั้น แต่แท้จริงแล้วจิตแพทย์จะรักษาผู้ป่วยที่มีอาการพฤติกรรมที่แสดงออกจากความผิดปกติในการทำงานของสมอง อาทิเช่น การหลั่งฮอร์โมนผิดปกติในสมองของโรคซึมเศร้า โรคไบโพลาร์ และโรคจิตเภทอื่น ๆ ลักษณะงานของจิตแพทย์ หรือหมอจิตเวชจึงเปรียบเสมือนนักสืบที่ต้องพยายามค้นหาคำตอบให้ได้ว่าคนไข้มีปัญหาผิดปกติใดที่ทำให้สมองทำงานผิดปกติ และการรักษาของจิตแพทย์นั้น จะเน้นในการใช้ยา และเครื่องมือทางการแพทย์ในการรักษา เพื่อช่วยปรับเปลี่ยนสารเคมีในสมองให้เกิดความสมดุล และทำงานได้ตามปกติเหมือนเดิม
นักจิตวิทยา (Psychologist)
เป็นอีกหนึ่งคำ หนึ่งอาชีพที่เราคุ้นเคยกัน แต่คนส่วนใหญ่จะไม่ทราบว่านักจิตวิทยาทำหน้าที่อะไร นักจิตวิทยาคือคนที่จบการศึกษามาจากสาขาจิตวิทยา ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาในเชิงจิตวิทยา ซึ่งนักจิตวิทยามีอยู่หลายสาขาด้วยกัน เช่น จิตวิทยาคลินิก จิตวิทยาสังคม จิตวิทยาพัฒนาการ จิตวิทยาอุตสาหกรรม และองค์การ จิตวิทยาชุมชน เป็นต้น นักจิตวิทยาจะรับฟังปัญหาของผู้ที่เข้ามาขอคำปรึกษา และนักจิตวิทยาจะให้คำแนะนำในการปรับตัว และให้กำลังใจกลับไป โดยนักจิตวิทยาจะทำงานร่วมกับจิตแพทย์ในกรณีที่แพทย์ต้องการข้อมูลเชิงลึกของคนไข้เพื่อใช้ในการวินิจฉัยโรค ซึ่งนักจิตวิทยาจะมีเวลา เครื่องมือ และวิธีการที่ได้จากการเรียนรู้ และสร้างสรรค์มาปรับใช้ให้เหมาะกับคนที่มีปัญหาได้มากกว่าจิตแพทย์ แต่นักจิตวิทยาจะไม่มีอำนาจในการวินิจฉัย หรือสั่งยารักษาได้เหมือนจิตแพทย์ หน้าที่หลักของนักจิตวิทยาจึงป็นคนที่คอยให้คำปรึกษาปัญหาของคนไข้เท่านั้น
นักจิตบำบัด (Psychotherapist)
หลายคนยังคงไม่คุ้นกับคำนี้ นักจิตบำบัด ซึ่งถือว่าเป็นอาชีพใหม่สำหรับคนไทย ซึ่งอันแท้จริงแล้วในประเทศไทยยังไม่มีปริญญาทางจิตบำบัดโดยตรงเหมือนต่างประเทศ แต่ปัจจุบันเรามักจะเห็นคลินิกจิตบำบัดด้วยวิธีการต่าง ๆ มากยิ่งขึ้น ผู้ที่ทำหน้าที่เป็นนักจิตบำบัดต้องผ่านการเรียนรู้จนได้ใบประกาศทางวิชาชีพมาโดยเฉพาะ การรักษาอาการทางจิตของนักจิตบำบัดที่เราเห็นกันในบริบทของสังคมไทย เช่น การพูดคุย ศิลปะบำบัด ละครบำบัด ดนตรีบำบัด การเคลื่อนไหวบำบัด เป็นต้น ซึ่งเทคนิคในการบำบัดเหล่านี้จะเป็นเครื่องมือในการที่ให้คนได้ระบายสิ่งที่ติดค้างในใจจนก่อให้เกิดปัญหาทางสุขภาพจิต นักจิตบำบัดจะทำหน้าที่เป็นผู้เอื้ออำนวยพื้นที่ปลอดภัยและไว้วางใจให้ผู้เข้ารับบริการได้สำรวจและทำความเข้าใจโลกภายในจิตใจของตนเอง และนักจิตบำบัดจะทำหน้าที่สะท้อน และเข้าใจโลกภายในของผู้มารับบริการเพื่อให้ผู้รับบริการได้เข้าใจความซับซ้อนหรือความหมายในความคิด อารมณ์และความรู้สึกของตนเองมากยิ่งขึ้น การทำงานของนักจิตบำบัดจึงต้องอาศัยความรู้ ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์อย่างสูง เพื่อใช้ในการตีความอาการให้รู้สึก และเข้าใจผู้ป่วยมากที่สุด และนำไปสู่การบำบัดรักษาปัญหาของผู้ป่วยให้ทุเลาลง และหายไปในที่สุด
สรุปความแตกต่างแบบเข้าใจง่าย
ผู้เชี่ยวชาญ | วินิจฉัยโรค | สั่งยา | ให้คำปรึกษา | ทำจิตบำบัด |
จิตแพทย์ | ✅ | ✅ | ✅ | บางกรณี |
นักจิตวิทยา | ❌ | ❌ | ✅ | บางกรณี |
นักจิตบำบัด | ❌ | ❌ | ✅ | ✅ |
ต้องเลือกเพียงคนเดียวหรือไม่?
ในหลายกรณี ไม่จำเป็นต้องเลือกเพียงหนึ่งเดียว
การดูแลสุขภาพจิตที่มีประสิทธิภาพ มักเป็นการทำงานร่วมกันของ:
จิตแพทย์ → ดูแลด้านการแพทย์และยา
นักจิตวิทยา → วิเคราะห์พฤติกรรมและให้คำปรึกษา
นักจิตบำบัด → ฟื้นฟูจิตใจเชิงลึก
การทำงานร่วมกันนี้ช่วยให้การรักษาครอบคลุมทั้ง “ร่างกาย + จิตใจ + พฤติกรรม”
บริการจาก THE OASIS คลินิกจิตเวช
THE OASIS ให้บริการดูแลสุขภาพจิตแบบองค์รวม โดยทีมผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่
จิตแพทย์
นักจิตบำบัด
ผู้เชี่ยวชาญด้านการบำบัดหลากหลายรูปแบบ
บริการหลัก
ปรึกษาจิตแพทย์ออนไลน์
วางแผนการรักษาโรคซึมเศร้า วิตกกังวล นอนไม่หลับ
ดูแลอาการแพนิค ไบโพลาร์ ย้ำคิดย้ำทำ
กิจกรรมบำบัด เช่น โยคะ ศิลปะบำบัด
ผู้รับบริการจะได้มีส่วนร่วมในการวางแผนการรักษา ทั้งด้านยาและจิตบำบัด เพื่อผลลัพธ์ที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ควรเริ่มพบใครก่อนดี?
A: หากไม่แน่ใจ แนะนำเริ่มที่ จิตแพทย์ เพื่อประเมินอาการโดยรวมก่อน จากนั้นอาจส่งต่อไปยังนักจิตวิทยาหรือนักจิตบำบัด
Q: นักจิตวิทยากับนักจิตบำบัดต่างกันอย่างไร?
A: นักจิตวิทยาเน้นการให้คำปรึกษาและวิเคราะห์พฤติกรรม ส่วนนักจิตบำบัดเน้นการ “บำบัดเชิงลึก” ผ่านเทคนิคเฉพาะ
Q: ต้องกินยาทุกกรณีหรือไม่?
A: ไม่จำเป็น ขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของจิตแพทย์ บางกรณีใช้เพียงการบำบัดก็เพียงพอ
Q: ปรึกษาออนไลน์ได้ผลจริงไหม?
A: ได้ผลในหลายกรณี โดยเฉพาะการติดตามอาการหรือให้คำปรึกษาเบื้องต้น
Q: ควรพบผู้เชี่ยวชาญเมื่อไหร่?
A: หากมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่อง ควรเข้ารับการประเมินโดยเร็ว
เครียด วิตกกังวล
นอนไม่หลับ
อารมณ์แปรปรวน
ไม่มีแรงจูงใจ
ในการรักษาผู้ป่วยทางจิตหนึ่งเคส บางทีอาจจะใช้แค่จิตแพทย์เพียงคนเดียว หรือนักจิตวิทยา หรือนักจิตบำบัดเพียงคนเดียวก็ได้ แต่หลาย ๆ กรณีในปัจจุบันจำเป็นต้องใช้จิตแพทย์ นักจิตวิทยา และนักจิตบำบัด ภาคีทั้ง 3 ทำงานร่วมกัน เพื่อการรักษาผู้ป่วยที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด และถ้าหากใครมีคนใกล้ตัว หรือกำลังมีปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพทางจิต โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล โรคนอนไม่หลับ หรือปัญหาสุขภาพจิตอื่น ๆ ที่ต้องการปรึกษาจิตแพทย์ หรือนักจิตบำบัดที่มีความเชี่ยวชาญ
ที่ THE OASIS คลินิกจิตเวช เรามีนักจิตบำบัด และจิตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ยินดีให้บริการปรึกษาจิตแพทย์ออนไลน์พร้อมรับฟังปัญหา และบริการวางแผนการรักษาโรคซึมเศร้า โรคนอนไม่หลับ โรควิตกกังวล และปัญหาสุขภาพจิตอื่น ๆ สามารถให้คำปรึกษาในกลุ่มอาการหลากหลายที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันของท่าน หรือคนที่ท่านรัก เริ่มตั้งแต่กลุ่มอาการเครียด เช่น รู้สึกวิตกกังวล คิดวกวน ไม่มีเรี่ยวแรง นอนไม่หลับ หงุดหงิดง่าย หรือแพนิค (อาการตื่นตระหนกโดยไม่มีสาเหตุ) โดยการบำบัดด้วยกีฬา ไม่ว่าจะเป็นคลาสโยคะที่ช่วยให้ร่างกายของคุณได้พักผ่อน หรือบำบัดด้วยศิลปะ เพื่อเพิ่มสมาธิให้กับจิตใจ การเข้าคลาสศิลปะที่ผ่อนคลาย และทำให้คุณได้ใส่ใจในรายละเอียดเล็ก ๆ ในชีวิตมากขึ้น ผู้รับบริการจะได้รับความรู้ความเข้าใจในภาวะโรค และมีบทบาทในการวางแผนการรักษาร่วมกัน ทั้งในส่วนการรักษาด้วยยา และการทำจิตบำบัด
The Oasis คลินิกจิตเวช บริการวางแผนรักษาโรคทางจิตเวช
โดยจิตแพทย์ หมอจิตเวช และนักจิตบำบัดผู้เชี่ยวชาญ ทั้งโรควิตกกังวล โรคซึมเศร้า โรคนอนไม่หลับ อาการแพนิค อารมณ์สองขั้ว ย้ำคิดย้ำทำ และปัญหาสุขภาพจิตอื่น ๆ
ความคิดเห็น